Εδώ υπάρχει ένα παράδοξο: η προσωποκεντρική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία είναι μία «μεθοδος» που όμως δεν είναι μέθοδος!
Ο Αμερικανός ψυχολόγος Carl Rogers (1902-1987) που είναι ο «πατέρας» της προσωποκεντρικής (person centred) συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας είχε την πεποίθηση ότι η αποτελεσματικότητα μιας θεραπείας δεν βασίζεται σε μια συγκεκριμένη μέθοδο που ακολουθείται αλλά πολύ περισσότερο στην ιδιαίτερη σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ του συμβούλου ή θεραπευτή και του πελάτη.

Δεν πρόκειται λοιπόν για κάποια ιδιαίτερη τεχνική ή ρητορική αλλά για την δημιουργία των καλύτερων δυνατών συνθηκών μέσα σε ένα προστατευμένο και ασφαλές πλαίσιο, που θα επιτρέψουν στον πελάτη να ακολουθήσει την φυσική του τάση για ανάπτυξη του εαυτού του.
Στην ψυχοθεραπευτική αυτή «μέθοδο», στο επίκεντρο βρίσκεται ο πελάτης σαν πρόσωπο, με τα συναισθήματα, τις σκέψεις του, την αντίληψη που έχει για τον κόσμο και όχι το «πρόβλημα». Το ενδιαφέρον της εστιάζεται περισσότερο στην ενεργοποίηση των προσωπικών δυνατοτήτων ανάπτυξης και λιγότερο στους τρόπους αντιμετώπισης και επίλυσης των δυσκολιών.

Κατά τη θεραπευτική διαδικασία ο πελάτης μπορεί να βιώσει τις πολλές, συχνά κρυμμένες, άγνωστες ή αντιφατικές πλευρές του εαυτού του. Γνωρίζει και κατανοεί καλύτερα τον εαυτό του, τις συμπεριφορές και τα κίνητρα του.
Ο ίδιος επιλέγει αυτά που θέλει να συζητήσει ορμώμενος από το συγκεκριμένο «εδώ και τώρα» της κάθε στιγμής στο παρόν.

Ο σύμβουλος ή ψυχοθεραπευτής τον συνοδεύει σ’ αυτή τη διαδικασία διερεύνησης του εαυτού του και αναζήτησης των δικών του λύσεων. Ο σύμβουλος ή ψυχοθεραπευτής έχει μία στάση ζεστή, ανοιχτή, αποδεκτική, αυθεντική, τόσο απέναντι στις λεκτικές όσο και στις μη λεκτικές εκφράσεις και εκδηλώσεις του πελάτη.
Προσπαθεί, με ενσυναίσθηση, αποδοχή, σεβασμό και αυθεντικότητα να «μπει στα παπούτσια του», «να δει με τα δικά του μάτια».

Η στάση του προσωποκεντρικού συμβούλου ή ψυχοθεραπευτή επιτρέπει στον πελάτη να αντιληφθεί και να ακολουθήσει την δική του τάση αυτοπραγμάτωσης (self actualizing tendency: η κατά τον C. Rogers, εγγενής τάση κάθε ανθρώπου να ωριμάσει εσωτερικά και να αναπτυχθεί δημιουργικά).

Η προσωποκεντρική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία ενδείκνυται τόσο για ατομική ή ομαδική θεραπευτική δουλειά όσο και για θεραπευτική δουλειά με ζευγάρια ή οικογένειες.
Πάνω στις ίδιες αρχές στηρίζεται και η προσωποκεντρική παιγνιοθεραπεία (person centred play therapy) στη δουλειά με παιδιά και εφήβους.